بخیهها پس از عمل جراحی برای بستن زخمها و تسریع بهبودی استفاده میشوند. با این حال، بسیاری از افراد از جای بخیه خود ناراضی هستند و به دنبال روشهایی برای کاهش یا از بین بردن جای بخیه و اثر آن میگردند. جای بخیه ممکن است به شکل اسکار، کلوئید (جای زخم برجسته)، یا تغییر رنگ پوست ظاهر شود. برای بهبود جای بخیه، روشهای مختلفی وجود دارد که شامل تغذیه مناسب، استفاده از کرمهای ترمیمکننده، روشهای پزشکی، و درمانهای خانگی میشود.
تغذیه مناسب برای بهبود جای بخیه
تغذیه نقش کلیدی در ترمیم پوست و بهبود زخمها دارد. مصرف مواد غذایی سرشار از ویتامینها، مواد معدنی، و آنتیاکسیدانها میتواند به بهبود سریعتر جای بخیه کمک کند. برخی از مواد غذایی مفید عبارتند از :
- میوهها و سبزیجات : میوههایی مانند توتفرنگی، بلوبری، مرکبات، و انار، و سبزیجاتی مانند هویج، بروکلی، و سیبزمینی شیرین به دلیل داشتن آنتیاکسیدانها و ویتامینهایی مانند ویتامین C، به ترمیم پوست کمک میکنند.
- چربیهای مفید : روغن زیتون، دانهها، مغزها، و ماهیهای چرب حاوی اسیدهای چرب امگا-۳ هستند که برای سلامت پوست ضروریاند.
- پروتئینها : گوشت، تخممرغ، و غلات کامل به دلیل داشتن پروتئین، به بازسازی بافتهای آسیبدیده کمک میکنند.
- پروبیوتیکها : این مواد به بهبود سلامت روده و تقویت سیستم ایمنی بدن کمک میکنند.
- کلاژن : مواد غذایی مانند آب قلم، پای مرغ، ژلاتین، و ماهی با پوست، منابع طبیعی کلاژن هستند که به ترمیم پوست کمک میکنند.
همچنین، مصرف آب به مقدار کافی و پرهیز از مواد مضر مانند قند، شکر، فستفودها، غذاهای فرآوریشده، و الکل توصیه میشود.
ویتامینها و مواد معدنی ضروری
برخی ویتامینها و مواد معدنی به طور خاص در بهبود زخمها و جای بخیه موثر هستند:
- ویتامین C : به تولید کلاژن کمک میکند و خاصیت آنتیاکسیدانی دارد.
- ویتامین E : به بهبود بافتهای پوستی کمک میکند.
- ویتامین A و K : در ترمیم پوست و کاهش التهاب موثرند.
- کلسیم، آهن، و منیزیم : این مواد معدنی نیز در بهبود زخمها نقش دارند.

روشهای پزشکی برای بهبود جای بخیه
اگر جای بخیه عمیق یا برجسته باشد، ممکن است نیاز به روشهای پزشکی پیشرفتهتر باشد:
1.لیزر درمانی : این روش برای کاهش جای بخیههای برجسته یا کلوئیدها استفاده میشود. لیزر با تحریک تولید کلاژن، به بهبود ظاهر پوست کمک میکند.
2.تزریق استروئید : این روش برای کاهش التهاب و اندازه کلوئیدها استفاده میشود و معمولاً در چند جلسه انجام میگیرد.
3.میکرونیدلینگ : در این روش، با استفاده از سوزنهای بسیار ریز، پوست تحریک میشود تا کلاژن بیشتری تولید کند. این روش برای بهبود جای بخیه و اسکارها موثر است.
4.لایهبرداری شیمیایی یا میکرودرم ابریژن : این روشها با حذف لایههای سطحی پوست، به بازسازی سلولهای جدید کمک میکنند.
5.ورقههای ژل سیلیکون : این ورقهها به صاف کردن اسکارهای هیپرتروفیک کمک میکنند و باید به مدت چند ماه استفاده شوند.
درمانهای خانگی و طبیعی
برای جای بخیههای سطحیتر، درمانهای خانگی نیز میتوانند موثر باشند:
- آلوئهورا : ژل آلوئهورا به دلیل خاصیت التیامبخشی، به بهبود جای بخیه کمک میکند.
- سرکه سیب : محلول رقیقشده سرکه سیب میتواند به کاهش قرمزی و التهاب کمک کند.
- عسل : عسل به دلیل خاصیت ضد باکتریایی و مرطوبکنندگی، برای ترمیم پوست مفید است.
- روغن نارگیل : این روغن به عنوان یک مرطوبکننده طبیعی، به بهبود بافت پوست کمک میکند.
- آبلیمو : اسید سیتریک موجود در لیمو به حذف سلولهای مرده پوست و کاهش قرمزی کمک میکند.
- ویتامین E : استفاده از کپسولهای ویتامین E به طور مستقیم روی پوست، به بهبود جای بخیه کمک میکند.
نکات مهم برای بهبود جای بخیه
- از قرار گرفتن پوست در معرض نور مستقیم خورشید خودداری کنید و از کرم ضد آفتاب استفاده نمایید.
- جای بخیه را تمیز و مرطوب نگه دارید تا از عفونت جلوگیری شود.
- از دستکاری یا خراشیدن جای بخیه خودداری کنید.