نوومیکس ۳۰ (NovoMix 30) مخلوط آماده‌ی دو انسولین است: ۳۰ درصد انسولین آسپارت محلول (سریع‌اثر، همان نوورپید) و ۷۰ درصد انسولین آسپارت پروتامینه (آهسته و طولانی‌تر). ۱۰ تا ۲۰ دقیقه بعد از تزریق اثر می‌کند و تا حدود ۲۴ ساعت اثرش می‌ماند. آن را درست پیش از غذا (۰ تا ۱۰ دقیقه قبل)، معمولاً روزی دو بار با صبحانه و شام، زیر پوست تزریق می‌کنند. نوومیکس کدر است و پیش از هر تزریق باید یکنواخت شود.
نوومیکس برای چه کسانی است؟
نوومیکس بیشتر برای بیماران دیابت نوع ۲ تجویز می‌شود که می‌خواهند با تعداد تزریق کمتر هم قند پایه و هم قند بعد از غذا را کنترل کنند. چون نسبت دو بخش ثابت است، برنامه‌ی غذایی باید نسبتاً منظم باشد: وعده‌ها در ساعت‌های ثابت و با مقدار تقریباً ثابت. کسی که برنامه‌ی غذایی بسیار متغیر دارد، معمولاً با انسولین پایه و سریع‌اثر جدا بهتر کنترل می‌شود.
در بعضی کشورها نوومیکس ۵۰ و ۷۰ هم هست که سهم بخش سریع‌اثر در آن‌ها بیشتر است. نوع و نسبت را فقط پزشک انتخاب می‌کند.
یکنواخت کردن پیش از تزریق
- پیش از اولین مصرف، قلم را از یخچال درآورید تا به دمای اتاق برسد.
- قلم را ۱۰ بار بین کف دست‌ها بغلتانید (افقی) و بعد ۱۰ بار بالا و پایین ببرید تا مایع یکدست سفید و شیری شود.
- پیش از هر تزریق بعدی، دست‌کم ۱۰ بار بالا و پایین ببرید.
- اگر بعد از این کار هنوز تکه‌های سفید دیده می‌شود یا مایع شفاف است، آن قلم را مصرف نکنید.
زمان و روش تزریق
- درست پیش از غذا؛ اگر لازم باشد، پزشک ممکن است تزریق بلافاصله بعد از غذا را بگوید.
- زیر پوست شکم، ران، پشت بازو یا باسن؛ جای تزریق را هر بار جابه‌جا کنید.
- بعد از تزریق، غذا را عقب نیندازید و وعده را حذف نکنید.
- سوزن را بعد از هر تزریق عوض کنید و قلم را با کسی شریک نشوید.
- نوومیکس داخل رگ تزریق نمی‌شود و در پمپ انسولین به کار نمی‌رود.
عوارض انسولین نوومیکس
- افت قند خون: شایع‌ترین عارضه. وقتی وعده دیر یا کم شود، ورزش بیشتر از معمول باشد یا دوز زیاد باشد. نشانه‌ها و قانون ۱۵-۱۵ را در انسولین نوورپید ببینید.
- افزایش وزن، به‌خصوص اگر برای جلوگیری از افت قند میان‌وعده‌های زیاد خورده شود.
- واکنش محل تزریق و تغییر بافت چربی زیر پوست در اثر تزریق مکرر در یک نقطه.
- ورم خفیف پاها در شروع درمان.
- تغییر گذرای دید در هفته‌های اول، وقتی قند به سرعت پایین می‌آید.
- حساسیت شدید (کهیر گسترده، تنگی نفس) که نادر است.
اگر بیمار گیج یا بی‌هوش شد، چیزی در دهانش نریزید و با ۱۱۵ تماس بگیرید.
نکته‌های غذایی با نوومیکس
- وعده‌های اصلی را در ساعت‌های ثابت بخورید.
- چون بخش آهسته‌ی نوومیکس بعدازظهر و نیمه‌شب هم اثر دارد، پزشک ممکن است یک میان‌وعده‌ی کوچک پیشنهاد کند.
- اگر بیمار شدید و نمی‌توانید غذا بخورید، انسولین را خودتان قطع نکنید؛ قند را بیشتر بسنجید و با پزشک تماس بگیرید.
اصول کلی تغذیه را در تغذیه در افراد دیابتی نوشته‌ایم.
نوومیکس در بارداری
اطلاعات مصرف نوومیکس در بارداری کمتر از انسولین‌های دیگر است. اگر باردارید یا قصد بارداری دارید، پیش از بارداری با پزشک درباره‌ی انسولین مناسب صحبت کنید؛ قند کنترل‌نشده برای جنین خطرناک‌تر از انسولین است.
نگهداری
قلم باز نشده در یخچال (۲ تا ۸ درجه، دور از جایخی) و قلم در حال مصرف در دمای اتاق تا ۳۰ درجه و حداکثر ۴ هفته. یخ‌زده یا آفتاب‌خورده را دور بیندازید. برای سفر و تابستان، کیف نگهدارنده‌ی انسولین کمک می‌کند.
قند و زخم پا
اگر با نوومیکس هم قندتان مرتب بالاست، به پزشک بگویید. قند بالا یکی از علت‌های اصلی دیر خوب شدن زخم پای دیابتی است؛ روند درمان آن در درمان زخم دیابتی آمده است.
پرسش‌های پرتکرار
نوومیکس را قبل از غذا بزنم یا بعد؟
معمولاً ۰ تا ۱۰ دقیقه پیش از غذا. تزریق بعد از غذا فقط با نظر پزشک.
نوومیکس را می‌شود روزی یک بار زد؟
بعضی بیماران دیابت نوع ۲ با یک نوبت شروع می‌کنند، ولی بیشتر برنامه‌ها دو نوبت (صبحانه و شام) است. تعداد را پزشک تعیین می‌کند.
فرق نوومیکس با نوورپید چیست؟
نوورپید فقط سریع‌اثر است؛ نوومیکس مخلوط سریع‌اثر و آهسته است و کدر است.
منابع
- EMA: NovoMix 30, Summary of Product Characteristics ema.europa.eu
- ADA Standards of Care in Diabetes 2025, Section 9 diabetesjournals.org
